Na mapi svjetske automobilske industrije jedno ime stalno iznenađuje – Slovačka. Zemlja sa nešto više od 5 miliona stanovnika već godinama drži titulu najvećeg proizvođača automobila po glavi stanovnika na svijetu, ispred mnogo većih i razvijenijih ekonomija.
Danas se u Slovačkoj godišnje proizvede blizu milion vozila, a automobilska industrija predstavlja okosnicu privrede, izvoza i industrijskog rasta ove srednjoevropske države.
Automobilske fabrike kao temelj ekonomije
U Slovačkoj posluju gotovo svi veliki evropski proizvođači automobila. Volkswagen, Stellantis (Peugeot, Citroën, Fiat), Kia i Jaguar Land Rover izgradili su velike proizvodne pogone koji zajedno čine jedan od najgušćih automobilskih klastera u Evropi.
Ove fabrike ne proizvode samo osnovne modele, već i vozila više klase, uključujući SUV-ove i luksuzne automobile, namijenjene tržištima širom Evropske unije, Velike Britanije i drugih dijelova svijeta.
Zašto su globalni proizvođači izabrali Slovačku?
Uspjeh Slovačke nije slučajan. Više faktora je presudilo u korist ove zemlje:
Centralna evropska lokacija
Slovačka se nalazi u samom srcu Evrope, što omogućava brzu i jeftinu logistiku prema glavnim tržištima EU.
Kvalifikovana, ali konkurentna radna snaga
Zemlja je naslijedila snažnu industrijsku tradiciju iz perioda Čehoslovačke, dok su troškovi rada ostali niži u poređenju sa zapadnom Evropom.
Stabilan poslovni okvir
Članstvo u Evropskoj uniji i eurozona dali su investitorima sigurnost, stabilnu valutu i predvidivo poslovno okruženje.
Razvijena mreža dobavljača
Stotine kompanija koje proizvode dijelove, komponente i opremu čine snažan lanac vrijednosti, bez kojeg masovna proizvodnja automobila ne bi bila moguća.
Automobili kao izvozni motor
Više od 90 posto vozila proizvedenih u Slovačkoj završava na izvoznim tržištima. Automobilska industrija čini najveći dio industrijskog izvoza zemlje i ima ključnu ulogu u punjenju državnog budžeta.
Hiljade radnih mjesta vezane su direktno za proizvodnju automobila, dok desetine hiljada drugih zavise od logistike, transporta, metalne industrije i usluga povezanih s ovim sektorom.
Rizici: Prevelika zavisnost od jednog sektora
Iako je automobilski uspjeh impresivan, on nosi i rizike. Slovačka je među zemljama najzavisnijim od automobilske industrije u Evropi, što je čini osjetljivom na pad potražnje, poremećaje u lancima snabdijevanja i tehnološke promjene.
Pandemija, nestašica čipova i prelazak na električna vozila pokazali su koliko brzo globalni šokovi mogu pogoditi industriju.
Električna vozila i nova faza razvoja
Slovačka se već priprema za novu industrijsku fazu. U planu su velika ulaganja u proizvodnju električnih automobila i baterija, a cilj je zadržati vodeću poziciju i u eri elektromobilnosti.
Država i kompanije ulažu u obuku radnika, modernizaciju pogona i prilagođavanje novim ekološkim standardima Evropske unije.
Šta Slovačka može naučiti druge zemlje?
Primjer Slovačke pokazuje da veličina države nije presudna. Ključ uspjeha leži u:
- pametnom privlačenju investicija
- dugoročnoj industrijskoj strategiji
- povezivanju obrazovanja s potrebama industrije
- stabilnom poslovnom ambijentu
Model koji je Slovačka razvila danas se često spominje kao primjer industrijskog uspjeha malih evropskih ekonomija.
Izvor: BiznisInfo
