VAREŠ – Zabrinuti roditelji u Varešu, njih 265, zatražili su od resornih kantonalnih i federalnih ministarstava da se hitno testiraju učenici na prisustvo olova i drugih teških metala u krvi.
Ključni zahtjevi roditelja
- Hitno testiranje djece na olovo i teške metale
- Uključivanje kantonalnih i federalnih institucija
- Utvrđivanje uzroka zagađenja
- Transparentno informisanje javnosti
- Odgovornost za eventualne posljedice
Zdravlje djece iznad svega
Roditelji poručuju da je zdravlje njihove djece iznad svega te zahtijevaju hitnu reakciju, te upozoravaju da svako dalje odgađanje znači preuzimanje odgovornosti za moguće posljedice.
Pojašnjavaju da nadležne institucije nisu finansirale nijedno testiranje niti su preduzele konkretne korake da bi se utvrdili “uzroci očiglednog masovnog hroničnog trovanja lokalnog stanovništva”.
Zbog izostanka reakcije nadležnih, građani su krajem prošlog mjeseca samoinicijativno i o vlastitom trošku organizovali dolazak referentnog laboratorija u Vareš.
Rezultati su, ističu iz Udruženja građana “Fojničani”, ponovo potvrdili već ranije zabrinjavajuće nalaze, iako su uzorci većinom iz užeg gradskog područja.
Poziv institucijama
“Mislim da je krajnje vrijeme da institucije pokažu volju i uključe se u rješavanje ovog problema. Prvi korak treba biti masovno testiranje kako bismo razumjeli stepen izloženosti naših građana”, istakao je Ilhan Klančević, organizator testiranja.
Napominju da je sporost nadležnih i više nego evidentna, jer su “nakon skoro pet mjeseci od izbijanja zdravstvene krize kantonalne institucije bez konkretnih mjera, dok se na federalnom nivou tek najavljuje formiranje multidisciplinarnog ekspertskog tima za Vareš”.
“Zanimljivo je kako Vladi FBiH pri izdavanju okolinskih i rudarskih dozvola nisu potrebni ovakvi ekspertski timovi”, kazao je Miroslav Pejčinović, predsjednik Ekološkog udruženja “Opstanak” iz Vareša.
A prema informacijama iz Osnovne škole “Vareš”, zahtjev roditelja koji je primljen sredinom marta razmatran je u okviru školskih procedura, ali s obzirom na to da škola nije nadležna za organizaciju testiranja, oni su pružili podršku Savjetu (Vijeću) roditelja u provođenju ankete među roditeljima.
Inicijativa je zatim proširena i na ostale obrazovne ustanove u opštini, a interes za testiranje izrazilo je 265 roditelja.
“Škola u ovom procesu djeluje isključivo u okviru svojih nadležnosti, kao podrška u komunikaciji između roditelja i nadležnih institucija”, naglasila je Ilijana Vidović, direktorica Osnovne škole “Vareš”.
Testiranje nije provedeno
Iz Udruženja građana “Fojničani” podsjećaju da je Nediljko Rimac, federalni ministar zdravlja, prije više od dva mjeseca najavio testiranje učenika u Varešu, no, ono do danas nije provedeno.
“Većinu dosadašnjih testiranja na prisustvo olova u krvi finansirala je kompanija ‘DPM Metali’, koja se u Varešu bavi eksploatacijom olova, cinka i srebra, a rezultati su pokazali zabrinjavajuće stanje”, ističu te dodaju da je od 237 testiranih osoba više od trećine imalo vrijednosti iznad referentnih laboratorijskih granica.
Od toga je, dodaju, 30 uzoraka premašilo nivo koji prema smjernicama Svjetske zdravstvene organizacije zahtijeva hitno istraživanje uzroka izloženosti.
Podsjetimo, u Varešu je u decembru prošle godine zabilježeno masovno trovanje olovom, s tim da su i naknadno vršena testiranja, no ni nakon toga javnost nije upoznata da je ijedna institucija nešto preduzela zbog velikog nivoa prekoračenja zagađenosti vazduha česticama prašine od 2,5 milimikrona i zagađenosti tla sa pet teških metala (pored olova tu su i živa, cink, hrom, kadmijum te arsen).
Izvor: Nezavisne
