BANJALUKA, LONDON – Albanija je jedina zemlja na zapadnom Balkanu koja je uspjela da poboljša status demokratije u regionu i zauzima 71. mjesto, dok ostale zaostaju, navodi se u Indeksu demokratije za prošlu godinu “Intelidžens junita” lista “Ekonomist”.

Prema navodima u indeksu, u regionu istočne Evrope, koji obuhvata i zemlje zapadnog Balkana, samo je Albanija uspjela da se podigne iz kategorije “hibridni režim” da bi postala “demokratija s manom” poboljšanjem svog rejtinga za 0,19 odsto. Od 167 zemalja, Srbija je na 66. mjestu, Albanija 71, Sjeverna Makedonija 78, Crna Gora 81. i BiH 101.

“BiH je ostvarila veoma nizak skor od 2,93 u kategoriji ‘funkcionisanje vlasti’. Ostale zemlje u regionu dobile su između pet i šest poena u istoj kategoriji”, navodi se u indeksu.

Srbija, koja je prošle godine bila suočena s djelimičnim bojkotom izbora, izgubila je najviše poena u regionu 0,19, potom Sjeverna Makedonija 0,08 odsto i BiH 0,2.

Sve države zapadnog Balkana procijenjene su u grupi “demokratija s manom” (Srbija i Albanija) ili “hibridni režimi” (Sjeverna Makedonija, Crna Gora i BiH).

Inače, indeks mjeri stanje demokratije na osnovu izbornog procesa i pluralizma, funkcionisanja vlasti, političkog učešća, političke kulture i građanskih sloboda. Zemlje su potom klasifikovane u četiri kategorije “puna demokratija”, “demokratija s manom”, “hibridni režim” ili “diktatorski režim”.

Faris Kočan, istraživač na Fakultetu političkih studija u Ljubljani i ekspert za evropske integracije regiona, rekao da bi se jako teško moglo reći šta u suštini čini demokratizaciju jedne zemlje.

“Ako bismo rekli da je temelj vladavina prava, onda je ta izgrađena iz četiri stuba: medijska sloboda, pluralizacija civilnog društva, funkcionalna opozicija i nezavisno pravosuđe. U suštini bismo mogli reći da su to oni najbitniji elementi koji čine nivo demokratizacije jedne demokratične zemlje i slobodnog društva”, rekao je Kočan i dodao da druge opcije ne vidi nego u snažnijoj podršci medijima i civilnom društvu, koji onda imaju onaj pravi transformacijski potencijal za jedno društvo, i da ga unaprijede i u demokratskom smislu, ili barem kada je priča o demokratizacijskom potencijalu.

Tanja Topić, analitičarka iz Banjaluke, smatra da se stiče utisak da EU prešutno prelazi preko svih mogućih kršenja i povreda vladavine prava na Balkanu da bi tobože sačuvala prividnu stabilnost.

“Stabilokratija je pojela i demokratiju i vladavinu prava. Tako je, vjerujući u iskrene namjere funkcionera u pojedinim zemljama da njeguju EU vrijednosti, EU prešutjela ozbiljna kršenja ljudskih prava i medijskih sloboda u pojedinim zemljama, čime je doprinijela urušavanju demokratskih vrijednosti u ovim društvima”, smatra Topićeva.

Po njenom mišljenju, trebalo bi više insistirati kod domaćih vlasti na nekim slučajevima, raditi određen javni pritisak i uvesti jednu vrstu uslovljavanja.

“Drugačije se stvari ne mogu pokrenuti. Navodim primjer, EU je u reformu pravosuđa u BiH uložila ogromna sredstva i prešutno dopustila da pravosuđem vladaju politika i korupcija. Iako je to svima bilo jasno i očito, nastavili su i dalje konstatovati te slabosti i ulagati novac u reforme”, zaključila je Topićeva.

Izvor: nezavisne

Komentari

komentara